بناییکوفیکوفی بناییگرافیک

طراحی خط کوفی بنایی

By آگوست 16, 2018 بدون دیدگاه

خط کوفی بنایی ترکیبی ست از خط کوفی و بنایی. کوفی ، به خطوطی اطلاق میشود که متعلق به شهر کوفه ست ، در برهه ای از زمان توسعه یافته و در نگارش آیات قرآن نیز مورد استفاده قرار میگرفته اما از سده ی پنجم هجری با گسترش خط نسخ ، این خط تقریبا منسوخ شد و تنها در مواردی جزیی و تزیینی مورد استفاده بوده. خط کوفی خطی بدون زاویه (منحنی) است و از إعراب در آن استفاده میشود اما خط بنایی که گفته میشود ابداع ایرانیان است ، دارای زاویه ، بدون إعراب و تزیین و در قالب اشکال هندسی منظم مانند مربع و مستطیل طراحی میشود. خط بنایی مشتقی از خط کوفی ست . در خط بنایی چهارچوبی به چشم میخورد که در کوفی وجود ندارد با این حال ، خط بنایی نیز اصول و قواعد کامل ، تعریف شده و مدونی برای چیدمان حروف و کلمات ندارد. به طور کلی خطوط بنایی در اشکال مختلفی ترسیم میشوند که میتوان به ، چرخشی (گردان) ، خطی ، پیچیده (بدون قاعده) و… اشاره کرد. یکی از قواعد پایه در طراحی حروف و کلمات خط بنایی ، تناسب فضای سفید و سیاه با یکدیگر می باشد. این قاعده به تنهایی ، انسجام ، نظم و یک ریتم در ترکیب کلمات و حروف ایجاد میکند که از ویژگی های منحصربفرد این خط محسوب میشود.

برایِ شروعِ طراحیِ نام ِنوشتاری به سبک بنایی به یک شبکه با تقسیم بندی منظم نیازمندیم (برای تناسب فضای سفید و سیاه). در مرحله ی بعد ، حالتِ ترسیمیِ مدنظر باید مشخص باشد (گردان ، خطی ، پیچیده ، آزاد و…) و در نهایت ، خلاقیت در طراحی میتواند در شکل گیری نهایی موثر باشد.

درتصویر بالا دو ترسیمِ متفاوت از نام “بنایی” را مشاهده میکنید . همانطور که گفته شد ، خلاقیت میتواند در شکل گیری نهایی موثر باشد . گفتنی ست که ، ترکیب کلمات در کنار یکدیگر گاها راه را برای یک تغییر دلخواه باز میگذارد اما در مواردی مجبور به تغییر ساختار حروف برای پیکربندی صحیح کلمات در کنار یکدیگر خواهیم بود. مهمترین اصل در طراحی نام نوشتاری ، خوانایی ست . بنابراین ، حتی المکان طراحی حروف و کلمات در کنار یکدیگر نباید به گونه ای باشد که خوانایی را دچار مشکل کند. به طور کلی خوانایی سبک بنایی به دقت و تمرکز بیشتری نیازمند است که البته میبینیم در برخی از ترسیم های پیچیده ی سبک بنایی برای خواندن باید از طراح آن کمک بگیریم . به هرحال ایرادی در اینباره وارد نیست و در واقع این سبک به نوعی سعی در تصویرگری دارد که یک ریتم منظم و اتحاد را در عین کثرت به نمایش بگذارد.

همانطور که گفتیم ترسیم به چند روش مختلف میتواند صورت بگیرد ، در تصویر بالا سه طراحی مختلف از نام “کوفی” مشاهده میکنید. طرحی که به رنگ آبی ست ترسیمِ گردان و دو طرح دیگر از ترسیمِ خطی پیروی میکنند. تصویر پایین روش طراحی به حالت گردان را شرح میدهد.

مشاهده میکنید حالتی که برای ترسیمِ گردانِ نام “کوفی” انتخاب کردیم ، کاملا مناسب است بنابراین ، در قالب یک مربع کامل ، حروف را انسجام دادیم. اگر حروف را در حالت “خطی” تصور کنیم ، حرف “ک” باید 90 درجه به سمت چپ گردش کند ، حرف “و” بدون گردش ، حرف “ف” 90 درجه به سمت راست و حرف “ی” 180 درجه گردش داشته باشد. به طور کلی ، حروف باید در حالت خطی به شکل صحیح خوانده شوند . در اینجا ، حرف “ک” که حرف ابتدایی نام ماست ، از حالت خطی ، 90 درجه به سمت چپ گردش داشته ، بنابراین ، مابقی حروف باید براساس گردش حرف پایه (ک) گردشی منظم داشته باشند. در این مثال که حرف “و” را بدون گردش عنوان کردیم به این دلیل است که تمام حروف را در حالت خطی تصور کردیم و براساس آن زوایای گردش ها را تنظیم کردیم و در اینجا که حرف “ک” خود دارای زاویه ست ، بنابراین براساس یک گردش منظم ، حرف “و” در حالت خطی و بدون گردش باقی می مانَد (اما براساس حرف “ک” 90 درجه گردش داشته است) . در واقع ، ما در اینجا چهار حرف داریم و میخواهیم یک گردش کامل که 360 درجه است را بین چهار حرف تقسیم و هریک را به مقدار مساوی بچرخانیم. کشیدگی حروف نیز بهتر است از قاعده ای پیروی کنند. در تصویر بالا ، یک مربع کامل قالب طرح را تشکیل داده ، بنابراین کار ما برای اختصاص فضای مساوی برای هر یک از چهار بخش ساده ست. برای درک بهتر ، تصویر  زیر را مشاهده کنید.

در یک حالت از ترسیمِ خطی نیز میتوان ، خطوطی برای پیکربندی کامل به طرح اضافه کرد که البته این خطوط نباید مشکلی در خوانایی کلمات و حروف ایجاد کنند ، برای این منظور بهتر است این خطوط با رنگ دیگری درنظر گرفته شوند . با این وجود ، در حالت تک رنگ ، ممکن است خوانایی حروف و کلمات دچار مشکل شود. تصویر زیر را در این رابطه مشاهده میکنید.

در یک جمع بندی کلی ، طراحی به سبک بنایی شامل ملاحظاتی از جمله ، تناسب فضای سفید و سیاه ، خوانایی حروف ، ترسیم در حالت های مختلف گردشی ، خطی و… که خود از قواعدی پیروی میکنند ، خلاقیت در طراحی و چیدمان حروف و کلمات میشود . در ترسیم به صورت پیچیده و آزاد ممکن است برای شکل گیری قالب کلی ،ترکیبی از طراحی خطی و گردشی بوجود آید . همانطور که قبلا ذکر شد ، خط کوفی بنایی به نوعی سعی در تصویرگری دارد و همینکه با کمی دقت و تمرکز بتوان حروف و کلمات را به شکل صحیح خواند کفایت میکند. گفتنی ست ؛ در مواردی خاص که خط کوفی بنایی ، صرفا جنبه ی  تایپ یک متن را به عهده دارد و طبیعتا خوانایی حروف و کلمات مهمترین گزینه محسوب میشود ، نقض قواعد طراحی صحیح حروف و کلمات به شکلی که خواندن را دچار مشکل کند ، اشتباه است. بنابراین فقط در مواقعی که هدف از طراحی کوفی بنایی بهره گیری از قابلیت نمادین این سبک باشد الزامی به تمرکز کامل روی تایپ حروف به شکلی که به سرعت خوانده شود نخواهد بود.

کپی برداری از مطالب سایت ، فقط با لینک به منبع مجاز است.

منبع : لوگومستر

admin

Author admin

More posts by admin

دیدگاه شما چیست؟